Περπατουμε στο Αγιο Όρος της Ροδόπης

 Γράφει ο Πέτρος Ν. Γιαγτζόγλου

Το Παπίκιο Όρος έχει ύψος 1483 μέτρα. Το άγριο αυτό περιβάλλον προσέλκυσε τους ασκητές και τους ερημίτες που επιζητούσαν την πλήρη απομόνωση από τους πειρασμούς για να πλησιάσουν το θείο. Σύμφωνα πάντα με τις ιστορικές μαρτυρίες συμπεραίνουμε ότι στο Παπίκιο Όρος υπήρχαν από τον 11ο μέχρι τον 14ο αιώνα ιερές μονές και ήταν από τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα της Βυζαντινής περιόδου.

Οι ιερές μονές του Παπικίου ήταν εντελώς αυτοκέφαλες. Στο Παπίκιο Όρος μόνασαν επιφανή πρόσωπα του Βυζαντίου. Είναι μέρος αγιασμένο από την θυσία και την ασκητική ζωή των μοναχών καθώς ήταν κατά την βυζαντινή περίοδο μοναστικό ξακουστό κέντρο οργανωμένο σύμφωνα με το σύστημα του Αγίου Όρους.

Εδώ μόνασαν τρεις Άγιοι, ο βασιλιάς της Σερβίας, η κόρη του βασιλιά της Γεωργίας, σύζυγος δύο βυζαντινών αυτοκρατόρων και μητέρα συναυτοκράτορα, ένας βυζαντινός σεβαστοκράτορας, ένας βυζαντινός πρωτοστάτορας, επίσης πλήθος ανώνυμων αγίων μοναχών 

Από τον μεγάλο αριθμό των 350-370 μονών που υπήρχαν σύμφωνα με τα γραπτά των μοναχών και περιηγητών μέχρι σήμερα έχουν εντοπισθεί οι 70 μονές και έχουν ανασκαφεί μόνο οι πέντε.

Οικισμοί οπως είναι ο παλαιός Ληνός (Κιουπλού) η Γενετή, η Πόα (Κουγιού Ντερέ), η Κερασιά, η Μ. Άδα, τα Σύμβολα, η Θάμνα, η παλιά Φωλιά και γενικά όλα τα χωριά του Γιακά 

Ίσως είναι ένα από τα βουνά, που προσελκύει πολλούς ορειβάτες και περιπατητές. Ενδεχομένως και η τοποθεσία του το ευνοεί ιδιαίτερα, λόγω δυσκολίας στην προσβασιμότητα και υψoμετρική διαφοράς. Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαμε να πούμε ότι υστερεί ενδιαφέροντος, ποικιλομορφίας σε χλωρίδα και πανίδα και σε αρχαιολογικό «πλούτο» από άλλα βουνά και Οροσειρές της Ελλάδας.

Το Παπίκιο αποτελεί το μεγαλύτερο ορεινό όγκο στο Β.Δ. άκρο του Ν. Ροδόπης στα σύνορα με τη Βουλγαρία και Β.Δ. της Κομοτηνής και ταυτόχρονα το ανατολικότερο τμήμα της οροσειράς της Ροδόπης.

Η ονομασία του αναφέρεται από τον 12ο αιώνα όταν το όρος υπήρξε απο τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα του Βυζαντίου την περίοδο του 11ου-12ου αιώνα. Ερείπια των μνημείων βρίσκονται στις Ν.-Ν.Δ. πλαγιές του και μεταξύ των οικισμών Πολυάνθος, Ληνός, Σώστης, Μίσχος και Κερασιά.

Η Διαδρομή της  14 μελούς ομάδας μου (που το επιπεδο της ηταν Αρχάριοι) ξεκίνησε απο Υψόμετρο 90μ. - χωριό Μ.Πιστό και μέσα από το Βυζαντινό μη σηματοδοτημένο Μονοπάτι και δια μέσου της Μονής Μάξιμου Καυσοκαλυβήτη και Ερειπίων του παλιού Ναού - Μοναστηριού οδηγήθηκε σε απόσταση περίπου 5,5χλμ και Υψόμετρο 550μ. στον οικισμό Κερασιά Α οπού και φιλοξενήθηκε από τον μοναδικό κάτοικο της περιοχής Σωτήρη.

Το χωριό - οικισμός Κερασιά Α θεωρείται από τα πιο όμορφα οικιστικά και αρχιτεκτονικά τοπία του Παπικίου Όρους

Πηγές - Παραπομπές : 

1. https://pedrogiatzo.blogspot.com/2014/10/1483-11.html

2. εφημερίδα Χρόνος https://www.xronos.gr/arthra/agio-oros-tis-rodopis?fbclid=IwAR1WwpP0VJEi7AtGwFJkD1EL-O9iRa2GU6o5vCO3qXcvmWYVFDfJRr_NeoE

Στο μπαλκόνι της Οροσειράς Ροδόπης

γράφει o Πέτρος Γιαγτζογλου (Pedro Giatzo)

Παπίκιο Ροδόπης

Η κορυφή του Νομού Ροδόπης - Το μπαλκόνι της Οροσειράς 

Ροδόπης

Μάρτιος 2020 και η Παγκόσμια κοινή γνώμη και η ανθρωπότητα είναι στραμμένη σε όσα διαδρμαμτιζονται με την Πανδημία να χτυπάει κόκκινο σε όλη την Ευρώπη!

Εμείς παρακολουθουμε από απόσταση αλλά και από ψηλά τα δρώμενα μέσα στο μήνα αυτό πραγματοποιώντας όχι 1 ούτε 2 αλλά  3 επισκέψεις στο βουνό και την Ψηλοτερη κορυφή (πάντα προβλεπομενοι)

Παπίκιο ή "Αητόβουνο" ή "Καρτάλ Ντάγ" (υψόμετρο 1483μ.)

Ίσως είναι ένα από τα βουνά, που προσελκύει πολλούς ορειβάτες και περιπατητές. Ενδεχομένως και η τοποθεσία του το ευνοεί ιδιαίτερα, λόγω δυσκολίας στην προσβασιμότητα και υψoμετρική διαφοράς. Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαμε να πούμε ότι υστερεί ενδιαφέροντος, ποικιλομορφίας σε χλωρίδα και πανίδα και σε αρχαιολογικό «πλούτο» από άλλες κορυφές της Ελλάδας.

Το Παπίκιο αποτελεί το μεγαλύτερο ορεινό όγκο στο Β.Δ. άκρο του Ν. Ροδόπης στα σύνορα με τη Βουλγαρία και Β.Δ. της Κομοτηνής και ταυτόχρονα το ανατολικότερο τμήμα της οροσειράς της Ροδόπης.

Η ονομασία του αναφέρεται από τον 12ο αιώνα όταν το όρος υπήρξε απο τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα του Βυζαντίου την περίοδο του 11ου-12ου αιώνα. Ερείπια των μνημείων βρίσκονται στις Ν.-Ν.Δ. πλαγιές του και μεταξύ των οικισμών Πολυάνθος, Ληνός, Σώστης, Μίσχος και Κερασιά.

Από το όρος Παπίκιο σχηματίζονται οι ποταμοί Βοζβόζης (στην αρχή του ονομάζεται Χιονόρεμα) που καταλήγει στην λίμνη Ισμαρίδα και ο Ασπροπόταμος ή Τραύος που καταλήγει στην λίμνη Βιστονίδα. Η ονομασία Μποσμπός ή Ποσπός που αναφέρουν διάφορα βιβλία και χάρτες είναι λανθασμένη (προφέρεται μόνο ένα μέρος του ποταμού από ντόπιους κάτοικους της περιοχής).




Στα Δυτικά και Ν.Δ. του Παπίκιου βρίσκεται ο ποταμός Κομψάτος με την κοιλάδα του, ο οποίος έχει ενταχθεί στο δίκτυο προστατεύομενων περιοχών και έχει χαρακτηριστεί σημαντική περιοχή για τα πουλιά.


Το Παπίκιο διασχίζει και το ευρωπαϊκό μονοπάτι μεγάλων αποστάσεων Ε6 (διερχόμενο απο Σάτρες-Τρίκορφο-Κρυστάλλη-Κερασιά-Σώστης) και καταλήγει στον Ίσμαρο Μαρώνειας. Το βουνό έχει εκτεταμένα δάση απο οξύες, δρυές, μαύρη πεύκη κ.α., ενώ τα πετρώματα που συναντά κανείς είναι γνεύσιοι και σχιστόλιθοι με μάρμαρα.






Πως προσεγγίζουμε την κορυφή. 

Με αφετηρία το βορειοδυτικό κομμάτι της Κομοτηνής και κατεύθυνση προς το Βορρά αφήνουμε στα δυτικά το νεόδμητο οικισμό των Παλιννοστούντων (Νέα Μοσυνούπολη) και ακολουθούμε την άσφαλτο μέχρι τη διασταύρωση των εγκαταστάσεων του Δ.Π.Θ. Ακριβώς μετά τη 2η διασταύρωση (ΤΕΦΑΑ)  αντικρύζοντας την πινακίδα  που δείχνει το ξενοδοχείο ARCADIA και συνεχίζουμε προς το χωριό Θάμνα. Προτού μπούμε στο μειονοτικό χωριό και ακριβώς μετά την πρώτη γέφυρα που συναντάμε, ακολουθούμε τον χωματόδρομο που το κυριότερο μέρος του βρίσκεται σε καλή κατάσταση, εκτός από 1-2 κακοτράχηλα σημεία. 

Στις δύο διασταυρώσεις που θα συναντήσουμε στην ανοδική μας πορεία θα ακολουθήσουμε την πινακίδα προς "Φυλάκιο Μαχαίρα". Εκεί σε υψόμετρο 660 μέτρων βρίσκεται σε μια πλαγιά το πρώην στρατιωτικό φυλάκιο "Μαχαίρα" το οποίο διαχειριστής είναι η Ε.Ο.Δ. Κομοτηνής και είναι κλειστό για τους επισκέπτες. 

Από το σημείο αυτό ξεκινάνε και οι σηματοδοτημένες διαδρομές για την Οροσειρά της Ροδόπης προς το Ορειβατικό Καταφύγιο του Ε.Ο.Σ. Κομοτηνής μέσω "χιονορέματος" καθώς και για την κορυφή του Παπικίου Όρους.

Η Κορυφή  - το Μπαλκόνι του Θρακικού Πελάγους

Από Βόρεια συναντά κανείς ολόκληρη την Οροσειρά της Ροδόπης που ανήκει σε Βουλγάρικο έδαφος-ακριβώς απέναντι είναι η κορυφογραμμή με τις Πυραμίδες που αποτελούν σύνορο Βουλγαρίας - Ελλάδας και τα διάσπαρτα χωριά της Βουλγαρίας και από τη Νότια πλευρά συναντά κανείς την πόλη της Κομοτηνής, τον κάμπο με τις λίμνες του Μητρικού και Βιστονίδας καθώς και  τα παράλια του θρακικού πελάγους. Στα Δυτικά και εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες είναι ορατές οι κορυφές της Δυτικής Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας (Τσάλ, Παγγαίο και το Φαλακρό) .

Με τον ΕΟΣ Κομοτηνής στον Ίασμο

Διπλή ορειβατική εξόρμηση στα βουνά της οροσειράς της Ροδόπης για την Κυριακή 29 Απριλίου που μας πέρασε, προπαραμονή της εργατικής Πρωτομαγιάς  για τους φίλους του τοπικού Ορειβατικού Συλλόγου της πόλης μας, οι οποίοι μας δείχνουν ξεκάθαρα τις διαθέσεις τους για το διάστημα που ακολουθεί και μας παρακινούν " Πάρτε τα βουνά .....είναι Υγεία...." υπενθυμίζοντας με κάθε τρόπο τον αστείρευτο φυσικό πλούτο και την ομορφιά που υπάρχει λίγο έξω από το σπίτι μας! 

Συγκεκριμένα την Κυριακή που μας πέρασε 15 μελής ομάδα μελών και φίλων του Ε.Ο.Σ. Κομοτηνής με αρχηγό τον Πέτρο Ν. Γιαγτζόγλου  επιχείρησε ήπια πεζοπορική διαδρομή από το σημείο Μεσαιωνική Γέφυρα Κομψάτου προς την καρδιά του Καταφυγίου Αγριάς Ζωής Διχάλας - Πόας σημείο Κάβος Ιάσμου. Η ολιγομελής ομάδα φίλων του βουνού διέσχισαν  παραποτάμια ανοδική πορεία στον ποταμό Κομψάτο (Curu - Cay: Ξηροπόταμος)  θαύμασαν από ψηλά του μαίανδρους και όμορφους σχηματισμούς του ποταμού, συναντήθηκαν με ορεισίβιους Πομάκικης καταγωγής ντόπιους κάτοικους και κατέφθασαν σε εγκατελειμένους οικισμούς που είχαν σε περασμένες δεκαετίες δραστηριότητα και  ζωή. 

Η ομάδα που μεταξύ άλλων είχε στη σύνθεση της και την νεαρή Μαρία ηλικίας 7 ετών κάνοντας την πρώτη της πεζοπορική διαδρομή, κατέγραψε συνολικά απόσταση 14 χλμ μέσα στο πανέμορφο δάσος και ολοκλήρωσε τη διαδρομή μετά από πορεία 4,5 περίπου ωρών απολαμβάνοντας  τη δροσιστική αύρα του ποταμού Κομψάτου και του τρεχούμενων πηγών και ρεματιών που συναντά κανείς σε ολόκληρο το μήκος και πλάτος της πορείας. 

Μια δεύτερη ομάδα μελών του τοπικού συλλόγου αποτελούμενη από τους Χρήστο Τζώτζο, Κώστα Μπραντή, Χρήστο Γανίτη και Θεοδώρα Πεχλιβάνη, υποδηλώνοντας τη θρακική φιλοξενία και επιδεικνύοντας με σχετική σεμνότητα την γνώση και εμπειρία, ανέλαβε κατόπιν πρόσκλησης, να ηγηθεί και οδηγήσει με ασφάλεια 49μελή αποστολή απο το Φυσιολατρικο τμήμα πολιτιστικού συλλόγου ΟΤΕ Αθήνας, στη ψηλότερη κορυφή του Νομού Ροδόπης Παπίκιο (υψομ. 1483μ)

Θυμίζουμε ότι είναι η δεύτερη συνοδεία που παρέχουν μέλη του τοπικού συλλόγου σε πολυπληθή αποστολή εκδρομέων στη ψηλότερη κορυφή της πόλης μας το τελευταίο μήνα (είχε προηγηθεί στις 25 Μαρτίου σε 33 μέλη του Ε.Ο.Σ. Θεσσαλονίκης), καθώς και ότι την διαδρομή του Ιάσμου - Κάβου την έχουν προγραμματίσει στο πρόγραμμα τους εντός του προσεχούς μήνα άλλοι 2 σύλλογοι  (από Θεσσαλονίκη και Δράμα) γεγονός που αποδεικνύει ότι η ευρύτερη ορεινή περιοχή της Κομοτηνής τυχαίνει επισκεψιμότητας και είναι δημοφιλής προορισμός της Ελλάδας .   

Πάσχα στο χωριό με προσκύνημα περπάτημα και ορειβασία

Ούτε αυτό το Πάσχα παραλείψαμε το παλιό γνωμικό που λέει για την εποχή "Που θα κάνετε Πάσχα;" ......... μα φυσικά στο χωριό!

Έτσι ανήμερα Μ. Παρασκεύης με 6 ακόμη φίλους και φίλες πιστοί στο ραντεβού μας με τη φύση που τόσο μας αναζωογονεί και μας προσφέρει ευχαρίστηση, οργανώσαμε πεζοπορική πορεία στο χωριό Κερασιά Α' στους πρόποδες του Παπικίου Όρους.

Το πλάνο εξαρχής ήταν να περπατήσουμε - μιας και περπάτημα μέτριας δυσκολίας ήταν η διαδρομή μέχρι την Κερασια Α' και στην συνέχεια να προσκυνήσουμε τον Επιτάφιο επιστρέφοντας από το Βυζαντινό μονοπάτι στην Ιερά Μονή Καυσοκαλυβήτη. Μάλιστα η παρέα μας (Ειρήνη, Χρήστο, Γιώργο, Έλενα, Χρήστο και Σάκη) ήταν τόσο τυχερή που πέσαμε πάνω στην λειτουργία παρόλο τη αργή μας είσοδο στην Μονή και χαιρετήσαμε την αποκαθήλωση του Επιταφίου.

Στην συνέχεια η παρέα μας πέρασε στο Αρχονταρίκι όπου και συνομίλησε και ευχήθηκε στον Πατέρα Μάρκελλο μιας και ο Πατέρας Μάξιμος απουσίαζε για λόγους υγείας.

Στη τέλος η παρέα μας κατευθύνθηκε στο μονοπάτι μέσα στο πευκοδάσος οπού και κατέληξε στο τερματισμό της πορείας της, στο χωριό Πετρωτο. Η περιήγηση  πέρα από προσκηνυματικό και φυσιολατρικό χαρακτήρα είχε και στοιχεία ξενάγησης σε μια από τις πιο όμορφες διαδρομές και οικισμούς αλλά και εκκλησίες στην Ορεινή Ροδόπη (Κερασιά Α - Ναός Αγίου Πέτρου του εν Άθω) μιας και η ίδια πορεία θα πραγματοποιηθεί ανήμερα του εορτασμού της εκκλησίας τον Ιούνιο. Η συνολική πορεία της διαδρομής υπολογίζεται σε 10 χλμ με 600 περίπου μέτρα υψομετρικά!

Εξάλλου και την Κυριακή του Πάσχα πιστοί στο έθιμο μας αν και μετα από βραδινό ξενύχτι ακολουθήσαμε το πρόγραμμα μας επισκεπτόμενοι το δάσος της Νυμφαίας όπου και περιηγηθήκαμε μέσα στα μονοπάτια και τους δασικούς δρόμους απολαμβάνοντας το ανοιξιάτικο τοπίο την όμορφη διαδρομή, αλλά και την ξεχωριστή χλωρίδα και ήχους που είναι πλημμυρισμένη την εποχή αυτή το δάσος της πόλης μας.

Συνολικά καλύψαμε σε χαλαρό ρυθμό τρέξιμο 9 χλμ και καλύψαμε απόσταση υψομετρική 160μ. τέτοια που να μας ανοίξει περισσότερο η όρεξη για το Πασχαλινό εορταστικό τραπέζι τς Λαμπρής .

Επιπλέον την Δεύτερη μέρα του Πάσχα ανταποκρινόμενοι σε προηγούμενη πρόσκληση συμμαθητή από το σχολείο και γείτονα του Γιώργου, πραγματοποιήσαμε τρεξιματική δραστηριότητα στο βουνό του Ιάσμου - Κάβος αυτή τη φορά στο παραποτάμια του Κομψάτου και προς το Πάρκο Άγριας Ζωής Πόας. Η δύσκολη διαδρομή μιας και πετρώδες έδαφος στα πρώτα χιλιόμετρα αλλά και μονοπάτι που λόγω έντονης βλάστησης έχει ελλειπή σήμανση στο τελευταίο χλμ της διαδρομής έχει 3 σημεία με πηγές στη διαδρομή και καταλήγει στο εγκατελειμμένο οικισμό Κάβος απέναντι από τα Θρακικά Μετέωρα Ιάσμου.

Το σύνολο της διαδρομή είναι παραποτάμιο και σε πολλά σημεία απολαύσαμε τους μαίανδρους που σχηματίζονται από την πορεία του ποταμού Κομψάτου (Kuru Cay). Η διαδρομή περνάει και από την πετρόκτιστη τριτωξη μεσαιωνική Γέφυρα σήμα κατατεθέν του Νομού Ροδόπης σε παλιότερες τουριστικές της προβολές αλλά και σημεία που περιφέρονται τα άγρια άλογα του Ιάσμου!

Αυτή τη φορά διασχίσαμε 15 χλμ πορείας καλύπτοντας 650 μ. Υψομετρικής Διαφοράς ενώ καλύψαμε τη διαδρομή μας σε 3 ώρες!

Κορυφή Παπίκιο Ροδόπης με 45 φίλους από Θεσσαλονίκη και Κομοτηνή

Παπίκιο ή "Αητόβουνο" (υψόμετρο 1483μ.): Στα βήματα των μοναχών του 11ου αιώνα.

Ίσως είναι ένα από τα βουνά, που προσελκύει πολλούς ορειβάτες και περιπατητές. Ενδεχομένως και η τοποθεσία του το ευνοεί ιδιαίτερα, λόγω δυσκολίας στην προσβασιμότητα και υψoμετρική διαφοράς. Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαμε να πούμε ότι υστερεί ενδιαφέροντος, ποικιλομορφίας σε χλωρίδα και πανίδα και σε αρχαιολογικό «πλούτο» από άλλες κορυφές της Ελλάδας.

Η ανάβαση έχει ιδιαίτερο βαθμό δυσκολίας. Καλό είναι να διαθέτετε κάποιο τζιπ, χωρίς όμως αυτό να κρίνεται και απαραίτητο, αφού ο δρόμος είναι βατός στα περισσότερα σημεία του. Αυτό, που δεν θα σας δυσκολέψει είναι το γεγονός ότι υπάρχει επαρκής σήμανση.  Η θέα από ψηλά είναι εκπληκτική με αυξημένη ορατότητα προς τον κάμπο της Κομοτηνής, το Πόρτο Λάγος, ακόμα και την Θάσο. Αρκεί βέβαια να μην συναντήσετε ομίχλη γιατί τότε για να δείτε όλα τα παραπάνω θα πρέπει να βάλετε την φαντασία σας να δουλέψει.

Από το όρος Παπίκιο σχηματίζονται οι ποταμοί Βοζβόζης (στην αρχή του ονομάζεται Χιονόρεμα) που καταλήγει στην λίμνη Ισμαρίδα και ο Ασπροπόταμος ή Τραύος που καταλήγει στην λίμνη Βιστονίδα.

25η Μαρτίου 2018 με τους ΕΟΣ Κομοτηνής και Θεσσαλονίκης

Ανήμερα της εθνικής επετείου - ημέρα μνήμης αλλά και παρελάσεων 38 φίλοι από τον Ορειβατικό Σύλλογο της Θεσσαλονίκης επισκεπτόμενοι τις ημέρες αυτές την Κομοτηνή (τη προηγούμενη ημέρα επιχείρησαν διαδρομή στη Κορυφή Ίσμαρος Μαρώνειας) με την προσθήκη άλλων 7 μελών του ΕΟΣ Κομοτηνής δημιούργησαν μια ομάδα που από κοινού περπάτησαν μέχρι την κορυφή Παπίκιο Ροδόπης που βρίσκεται στα 1483μ. και είναι η ψηλότερη του Νομού μας. 

Ο καιρός αν και βροχερός την προηγούμενη έδειξε συναινετικός στο εγχείρημα αυτό των φίλων από την Θεσσαλονίκη και Κομοτηνή και δεν τους χάλασε το χατήρι. Η αλλαγή της ώρας βέβαια οι εκδηλώσεις μνήμης και η δυσκολία ανάβασης αλλά και χρονοβόρα (8 ώρες συνολική διάρκεια) αποθάρρυνε και άλλους φίλους να ενταχθούν στην ομάδα!

Η ομάδα από την αρχή έδειξε την διάθεση της αφού κατά την πορεία χωρίστηκε σε 2 γκρούπ, αυτούς που θα ανέβαιναν στην κορυφή και τους υπόλοιπου που θα κάλυπταν το μισό αυτής. 

Το φρέσκο χιόνι αλλά και η ομίχλη της διαδρομής από τα 1000 μέτρα και πάνω δεν απέτρεψε τους 31 συνολικά ορειβάτες να φτάσουν στα 1483μ. να ανταλλάξουν χαιρετισμούς εκ μέρους των δύο Προέδρων των αδελφών Συλλόγων και αφού ο καιρός δεν τους επέτρεψε να θαυμάσουν το τοπίο να αποθανατίσουν τη στιγμή με αναμνηστικές φωτογραφίες.

Η ομάδα στη συνέχεια των 31 ακολουθώντας την ίδια διαδρομή, διασχίζοντας το Φυλάκιο Μαχαίρα και το αναδασωμένο δάσος με θασίτικη πεύκης που εκτείνεται από το καταφύγιο της Ε.Ο.Δ. Διάσωσης μέχρι τον οικισμό Θάμνα κατέληξε σε ένα εστιατόριο της περιοχής οπού και γευμάτισε τηρώντας το έθιμο της ημέρας αυτής.